In thạch bản là gì

Cẩm nang in ấn 3 Tháng Bảy, 2023
252 0

In thạch bản là một kỹ thuật in ấn dùng nước và dầu để tạo ra hình ảnh trên các bề mặt nhẵn. Kỹ thuật này có nhiều lĩnh vực ứng dụng, từ in nghệ thuật, in văn học, in quảng cáo, đến in công nghệ cao như bán dẫn và MEMS.

Trong bài viết dưới đây, In ấn AZ chia sẻ chi tiết về nguyên lý, cách thức, ưu điểm và nhược điểm, cũng như quy trình của kỹ thuật in thạch bản.

Tìm hiểu công nghệ in thạch bản là gì

In thạch bản là gì?

Thạch bản là một kỹ thuật in ấn trên bề mặt phẳng như tấm đá hoặc kim loại. Công nghệ này còn được gọi là in đá hoặc in lito.

In thạch bản (hay còn được gọi là in lito, in đá) cũng đã được phát triển thành một công nghệ in ấn 3D thương mại trên toàn cầu. Quá trình in ấn 3D thạch bản thường sử dụng máy in 3D và các chất liệu in đặc biệt để tạo ra các sản phẩm có độ chi tiết cao. Cùng với đó là khả năng tái tạo hình ảnh chính xác.

Công nghệ in thạch bản có nhiều ứng dụng quan trọng trong các lĩnh vực khác nhau.

Trong in ấn nghệ thuật, nó cho phép tạo ra những tác phẩm nghệ thuật độc đáo như tranh, ảnh. Các họa sĩ có thể sáng tạo trực tiếp trên bề mặt thạch bản hoặc sử dụng phim âm bản để tái tạo hình ảnh một cách chính xác.

Trong in ấn công nghiệp, công nghệ in thạch bản được sử dụng để sản xuất các tem nhãn mác, sticker và decal.

Đặc biệt, công nghệ in này có ứng dụng rộng rãi trong việc chế tạo vi mạch điện tử, linh kiện vi cơ điện tử (MEMS) và vật liệu nano. Nó cho phép tạo ra các chi tiết nhỏ trên phiến silic hoặc các vật liệu khác. Các linh kiện này được sử dụng trong nhiều lĩnh vực như y tế, quân sự và viễn thông.

Với sự linh hoạt và đa dạng của nó, công nghệ in thạch bản tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các sản phẩm và ứng dụng tiên tiến trong thế giới hiện đại.

In thạch bản là gì?

Lịch sử ra đời

Công nghệ in thạch bản là được sáng chế bởi Alois Senefelder vào năm 1798. Công nghệ này ban đầu sử dụng đá vôi làm bề mặt và áp dụng quá trình khắc hình ảnh bằng axit.

Trong quá trình phát triển, công nghệ in thạch bản đã được cải tiến. Năm 1816, Godefroy Engelmann đã hoàn thiện kỹ thuật in thạch bản màu (chromolithography). Điều này cho phép công nghệ có thể in ấn nhiều màu sắc trên cùng một bề mặt. Năm 1855, Alphonse Louis Poitevin đã phát minh kỹ thuật in thạch bản nhạy sáng (photolithography), cho phép in ấn từ các tấm phim âm bản.

Cuối cùng, năm 1975, Michael Hatzakis đã đưa ra kỹ thuật in thạch bản nano (nanolithography). Kỹ thuật này cho phép in ấn các cấu trúc siêu nhỏ với kích thước chỉ tính bằng nanomet.

Từ sự phát minh ban đầu của Alois Senefelder cho đến ngày nay, công nghệ in thạch bản đã trải qua sự phát triển và cải tiến liên tục. Nó vẫn đóng vai trò quan trọng trong ngành in ấn và công nghiệp. Đồng thời mang lại những sản phẩm in đa dạng và chất lượng cao cho thị trường.

Lịch sử ra đời của công nghệ in thạch bản

Tìm hiểu ưu và nhược điểm của in thạch bản là gì

Tìm hiểu 4 ưu nhược điểm nổi bật của công nghệ này mang lại:

Ưu điểm công nghệ in thạch bản là gì?

  • Cho phép in hàng loạt bản in cùng một lúc. Giúp tiết kiệm thời gian và công sức so với in từng bản một.
  • Tạo ra hình ảnh chất lượng sắc nét và chi tiết, mang lại sự chuyên nghiệp cho các sản phẩm in.
  • Chi phí cho mỗi bản in giảm theo tỷ lệ số lượng in. Điều này làm cho in thạch bản trở thành một phương pháp hiệu quả kinh tế khi cần in số lượng lớn.
  • Có thể được áp dụng trên nhiều bề mặt khác nhau. Ví dụ như giấy, gỗ, kim loại, nhựa,…mở ra nhiều cơ hội sáng tạo và ứng dụng.

Ưu điểm công nghệ in thạch bản là gì

Nhược điểm in thạch bản là gì?

  • Quá trình in yêu cầu các bước chuẩn bị và xử lý đặc biệt. Điều này có thể làm tăng thời gian và độ phức tạp của quy trình in so với một số phương pháp in khác.
  • Để đạt được kết quả in tốt và chất lượng cao, cần có kỹ thuật viên có kinh nghiệm.
  • Công nghệ in này có hạn chế trong việc tái tạo các hình ảnh có độ phân giải cao hoặc có nhiều chi tiết nhỏ. Điều này có thể giới hạn khả năng tái hiện các hình ảnh phức tạp hoặc đa chiều.
  • Không thể đạt được mức độ sống động và độ tương phản cao như một số phương pháp in hiện đại khác.

Nhược điểm in thạch bản là gì

Nguyên lý hoạt động của công nghệ in thạch bản

Nguyên lý hoạt động của công nghệ in thạch bản dựa trên lực đẩy giữa dầu và nước. Hai chất này không trộn lẫn vào nhau và luôn có xu hướng tách riêng ra thành hai pha.

Quá trình bắt đầu bằng việc tạo ra một mẫu in ngược của hình ảnh trên mặt phẳng tùy chọn. Mẫu in được ngâm vào nước và sau đó được nhấc lên khỏi mặt nước. Trong quá trình này, nhờ lực đẩy, nước sẽ chảy vào các vị trí không có dầu.

Tiếp theo, trống mực dầu được lăn qua bề mặt in (mực dầu có khả năng hòa tan trong dầu nhưng không trong nước). Trên bề mặt in, những vị trí dính nước sẽ không hấp thụ mực dầu. Trong khi đó những vị trí có dầu sẽ hấp thụ mực dầu. Kết quả là hình ảnh được tái tạo trên bề mặt in, tương ứng với hình ảnh ban đầu của vết dầu. Sau đó, mẫu in này được áp trực tiếp lên giấy hoặc bề mặt in để chuyển hình ảnh.

Với quy trình đơn giản và nguyên lý hoạt động hiệu quả. Kỹ thuật in thạch bản đã trở thành một phương pháp phổ biến trong việc in ấn và sản xuất các sản phẩm có hình ảnh đẹp và chất lượng.

Nguyên lý hoạt động của công nghệ in thạch bản

So sánh công nghệ in thạch bản trước đây và trong thời kỳ hiện đại

Dưới đây là sự so sánh giữa 2 kỹ thuật trong thời kỳ khác nhau như:

Công nghệ in lito thời kỳ trước

Trong các phiên bản đầu tiên, người ta thường sử dụng bề mặt của đá vôi để thực hiện quá trình in. Do đó, phương pháp này được gọi là in đá. Quá trình bắt đầu bằng việc vẽ một lớp dầu lên bề mặt đá.

Sau một thời gian ngắn kể từ khi được sáng chế, kỹ thuật này đã được sử dụng để in màu. Và công nghệ này được hoàn thiện vào thế kỷ 19 và có tên gọi là in thạch bản màu. Kỹ thuật này đã tạo ra nhiều tác phẩm in màu đẹp trên khắp châu Mỹ và châu Âu trong thời kỳ đó.

Trong quá trình này, các phiến đá khác nhau được sử dụng cho từng màu sắc và bản in sẽ được in lần lượt qua các phiến đá này. Một thách thức lớn đối với kỹ thuật này là đảm bảo sự chính xác trong việc căn chỉnh vị trí của các hình màu để tránh hiện tượng lệch nhau.

Công nghệ in lito thời kỳ trước

Công nghệ in lito thời kỳ hiện đại

Công nghệ in lito hiện đại sử dụng kim loại thay thế bản đá truyền thống. Quá trình in bao gồm việc đặt một phim âm bản lên thạch bản, chiếu ánh sáng qua phim để tạo hình ảnh trên lớp nhũ tương. Sau đó, lớp nhũ tương được tráng và phần hình âm bản được tạo ra. Bản mực được áp lên và ép ra để tạo bản in chính xác và có độ phân giải cao.

Công nghệ này đáp ứng yêu cầu kỹ thuật trong các ngành công nghiệp điện tử và vật liệu tiên tiến.

Công nghệ in lito đã có vai trò quan trọng trong lịch sử văn hóa và khoa học. Góp phần lan tỏa các tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học và chính trị đến với đông đảo công chúng. Công nghệ này cũng đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển các công nghệ in hiện đại khác như: In offset, in kỹ thuật số và in 3D.

Công nghệ in lito thời kỳ hiện đại

Xem thêm dịch vụ in ấn phẩm bao bì nổi bật như: In hộp giấy, in túi giấy, in hộp cứng,…

Chia sẻ: